In 1835 werd Prudens Van Duyse aangesteld als “Archiviste honoraire de la ville”. In tegenstelling tot wat de titel laat vermoeden, diende Van Duyse in de praktijk alsnog de stofjas aan te trekken en het archief te ordenen en te inventariseren. In 1840 werd een archiefzaal ingericht om de verspreide archieven samen te brengen. Nadat Van Duyse er de brui aan gaf, duidde het stadsbestuur zijn opvolger Egidius Derboven aan. Naarstig en onbezoldigd zette Derboven het werk verder. Na zijn dood werd zijn neef Isidorius Derboven belast met de opdracht een inventaris van het archief op te stellen, die de titel Handvesten- en boekbewaarder kreeg. Tot aan de Eerste Wereldoorlog volgden nog 5 archivarissen, waaronder Alphonse de Vlaeminck en Diomède Grootjans. Het bombardement op het stadhuis in 1914 maakte abrupt een einde aan de traditie van archiefbeheer en archiefzorg. Het volledige archief, op enkele zegelbrieven, renteboeken, iconografische documenten en plannen na, ging in de vlammen op. Pas in 1969 werd een nieuwe stadsarchivaris aangeduid. Het ambt werd uitgevoerd in combinatie met het ambt van conservator. Ook de huidige archivaris, Aimé Stroobants, bekleedt sinds 1978 dit dubbelambt.
In 1982 verwierf het stadsarchief haar eerste privéarchief en documentaire collectie; namelijk dat van archivaris Grootjans. Het archief bestaat uit een kleine reeks archivalia en een documentatieverzameling, voornamelijk gevormd door kranten, knipsels en affiches uit de periode van de Eerste Wereldoorlog tot na 1945. In de loop der jaren volgden verscheidene schenkingen van enkele bekende, maar ook minder bekende, Dendermondenaren, evenals van lokale verenigingen zoals de Harmonie van de Katholieke Burgerskring in Dendermonde, de Werkgemeenschap Wij en de Sint-Sebastiaansgilde. Het archief van de Harmonie van de Katholieke Burgerskring omvat naast archiefdocumenten een uitgebreide verzameling partituren. Het genre documenten dat ook in het archief van componist Léon de Burbure terug te vinden is. Eveneens in 1982 werd het eerste bedrijfsarchief verworven: het archief van de brouwerij Bayard-Bass. Het bedrijfsarchief werd geleidelijk aangevuld met archiefbestanden van lokale bedrijven waaronder dat van de bakkerij Oosterlinck, van de textielfabriek NV Philips-Glazer, van het architectenbureau Van Severen, van de melkerij Heilige Genoveva in Schoonaarde, van de brouwerij Dubois uit Oudegem en van de brouwerij Matthijs Blancquaert.
Verder bezit het stadsarchief een omvangrijke documentatie omtrent lokale politieke, economische, sociale en culturele aangelegenheden of aangaande verenigingen, gebeurtenissen en personen uit Dendermonde en de deelgemeenten. Deze documentatie wordt samengebracht in een reeks onderwerpsmappen die hoofdzakelijk bestaan uit persartikels, brochures, flyers enz. De verzameling telt vandaag maar liefst 1600 onderwerpsmappen en is een handig instrument voor diegenen die op zoek zijn naar aanknopingspunten voor verder onderzoek. Ten slotte bewaart het stadsarchief een verzameling van ongeveer 5000 affiches.
De krappe behuizing van het stadsarchief verhindert de bewaring van andere collecties. Het Historisch Documentatiecentrum, sinds 2006 ondergebracht in de voormalige Infirmerie van het Begijnhof, vangt dit probleem enigszins op. Naast een uitgebreide bibliotheek met lokaal-historische werken bewaart het centrum een unieke iconografische verzameling van prenten, tekeningen, een 400-tal oude kaarten, ca. 3500 prentbriefkaarten en foto’s. De fotocollectie telt bij benadering 120.000 digitale en 36.000 analoge foto’s van historische gebeurtenissen, lokale gebruiken, onroerend erfgoed, personen, verenigingen, enz. Daarnaast telt de diatheek om en bij de 4000 dia’s en omsluit ze voornamelijk materiaal uit de jaren 1970 en 1980. Intussen werd ook de aanzet gegeven voor de uitbouw van een video- en audiotheek.
Stadsarchief Dendermonde, Administratief Centrum,
Franz Courtensstraat 11, 9200 Dendermonde
T 052 25 11 95
www.dendermonde.be
archief@dendermonde.be
Archieven in Archiefbank Vlaanderen
bekijk alle edities
omhoog
