Universiteitsbibliotheek Gent
(30 april 2008)
De oorsprong van de collectie van de Gentse Universiteitsbibliotheek (UB-Gent) gaat terug tot de integratie van de Zuidelijke Nederlanden in de Franse republiek (1794). Ten gevolge van de annexatie van onze gebieden werden abdijen, kloosters en Ancien Régime-instellingen zoals de Raad van Vlaanderen, afgeschaft. Hun geconfisceerde goederen werden verkocht of ter beschikking gesteld van de gemeenschap. De boeken werden verzameld in een eerste bibliotheek, die toegevoegd werd aan de École Centrale van het Scheldedepartement.
Zie verder
De UB-Gent bezit een grote waaier aan collecties. Een eerste indeling kan gebeuren op basis van de drager waarop de documenten bewaard en aangeboden worden. Zo kunnen de digitale bibliotheek en de bewaarbibliotheek worden onderscheiden. Een tweede indeling is gebaseerd op de wijze waarop het materiaal gebruikt wordt door onderzoekers. Handschriften, penningen, munten, tekeningen, grafiek, foto's gedrukte werken voor 1800,… worden meestal als bronnenmateriaal gebruikt. Dit bronnenmateriaal wordt in de UB-Gent in de museale afdelingen en gedeeltelijk via de digitale bibliotheek ter beschikking gesteld. Gedrukte werken na 1800 worden meestal gelezen om kennis te nemen van de onderzoeks-resultaten van anderen (= secundaire literatuur). Deze tweede indeling is vrij subjectief en is in elk geval aan wijzigingen onderhevig. Een mooi voorbeeld daarvan zijn kranten: wat vandaag nog actualiteit is, is over enkele jaren reeds "bronnenmateriaal".
Zie verder
In de UB-Gent maken archiefbescheiden deel uit van de collecties bewaard in de museale afdelingen. Sommige archivalia behoren samen met geconfisceerde boeken tot de allereerste kern van de collectie. Vele archiefdocumenten werden verworven in de 19de eeuw, soms door aankoop, soms door schenking. In deze eeuw werd de boekenmarkt immers overspoeld door handgeschreven en gedrukte werken afkomstig uit de afgeschafte kloosters. In 1773 werd de jezuïetenorde opgeheven, in 1782 werden de contemplatieve orden afgeschaft en in 1796 werden de overgebleven kloosters en abdijen geconfisceerd. Ook vandaag nog worden archivalia verzameld door de UB-Gent. De ene keer betreft het de aankoop van een (los aangeboden) archiefstuk op een veiling, de andere keer wordt het archief van een overleden professor aangeboden via schenking.
De wijze van verwerving verklaart waarom archiefbescheiden dikwijls als afzonderlijke boeken/documenten en niet als een (aaneengesloten) archiefbestand bewaard worden in de UB-Gent. De archivalia zijn trouwens dikwijls verspreid over verscheidene collecties. Zo kan, vertrekkende vanuit de elektronische catalogi van de UB-Gent, het archief van de abdij van Baudelo enkel partieel gereconstrueerd worden door "Baudelo" en dan "Baudeloo" als zoekstring op te geven. Daarna moet de onderzoeker manueel triëren en bv. liturgische werken wegfilteren. In Archiefbank Vlaanderen zijn de archivalia van één archiefvormer steeds samengebracht in één beschrijving, wat de onderzoeker heel wat arbeid bespaart. Voor de UB-Gent is het een middel om haar collectie via een bijkomend platform te ontsluiten en aldus beter zichtbaar te maken.
Universiteitsbibliotheek Gent, Rozier 9, 9000 Gent
tel. 09/264.38.51 ; fax. 09/264.38.52 ; libservice@ugent.be
www.lib.ugent.be ; www.boekentoren.be
 omhoog
|
Gent, Universiteitsbibliotheek, archief Henri Van de Velde, plan 63.
Dit is een niet uitgevoerd plan van een torenverdieping in de boekentoren. Op dit plan staan alle rekken haaks op de vensters, wat de lichtschade beperkt. Vandaag staan sommige rijen boeken parallel met de glaspartijen.
Gent, Universiteitsbibliotheek, Hs 10, fol. 37v: Cicero als leraar te midden van zijn bibliotheek.
Op deze miniatuur wordt een middeleeuwse bibliotheek getoond. De boeken worden liggend bewaard en niet rechtopstaand zoals vandaag.
Gent, Universiteitsbibliotheek, Hs 180, fol. 44v-45r.
In dit register van de Gentse boekdrukkersgilde worden de rekeningen voor het jaar 1744 goed-gekeurd en ondertekend door de meest prominente leden.
Gent, Universiteitsbibliotheek, Hs 2466, fol. 45r: Dame et baron de Flandres, l'an 1400.
Dit handschrift werd ooit in een archiefinstelling bewaard. Het werd door de UB-Gent verworven tijdens één (van de vele) operaties waarbij archiefbescheiden uit de UB-Gent geruild werden met verhalende bronnen die in archiefinstellingen bewaard werden.
Gent, Universiteitsbibliotheek, Hs 92, fol. 153r.
De Liber Floridus is gedeeltelijk een palimpsest. De tekst van de afgebeelde pagina is bovenop de oudst bewaarde grafelijke rekening van Vlaanderen geschreven. Een archiefstuk werd opgeofferd om een mooie encyclopedie te maken.
|
bekijk alle edities
