Het stadsarchief van Oostende heeft een woelig verleden, parallel
met de geschiedenis van de stad. Om het archief te behoeden voor
oorlogsvernieling wordt het in de 17e en 18e eeuw tot tweemaal toe
overgebracht naar Zeeland. Op het einde van het ancien régime
blijkt het gros van het papieren erfgoed van de Stad Oostende echter
alle stormen behoorlijk te hebben overleefd. Een goede archiefzorg
is tijdens de 19de eeuw dan weer allerminst een prioriteit: de bibliothecaris-archivaris
is tegelijkertijd inspecteur der baden, een functie die nagenoeg
acht maanden per jaar in beslag neemt!
Tijdens de Eerste Wereldoorlog wordt het archief in de kelders
van het stadhuis in veiligheid gebracht. Wanneer de stukken opnieuw
worden opgediept, blijken ze "in een onbeschrijflijken warboel
op den zolder te liggen". Vanaf 1925 wordt het oud archief
(tot 1832) onder handen genomen door bibliothecaris-archivaris Loontiens.
Bij het uitbreken van de De Tweede Wereldoorlog overkomt het archief
de ergst denkbare ramp: het volledige archief gaat in vlammen op
wanneer bij hevige bombardementen in de nacht van 27 op 28 mei 1940
het stadhuis en de bibliotheek worden geteisterd.
Na de oorlog wordt geen enkele inspanning geleverd om een archiefdienst
uit te bouwen. De conservator van het stadsmuseum beheert het "archief
van vóór 1940", meer bepaald de enkele stukken
die bij de brand van 1940 waren uitgeleend, terwijl het archief
van na 1940 geen aandacht krijgt. Pas onder druk van de toenemende
apiermassa komt er in 1996 een archiefbeleidsplan. Dat voorziet
in de oprichting van de dienst Stadsarchief Oostende,
de aanwerving van een archivaris op universitair niveau en de opening
van een leeszaal.
Archiefgids
Binnen de vernieuwde werking wordt meteen het initiatief genomen
voor het samenstellen en publiceren van een archiefgids: een overzicht
van bronnen van en over Oostende. Ook de privaatrechtelijke archieven
krijgen hun plaats in deze uitgave. Ondertussen is er ook een archievenoverzicht
consulteerbaar op de website. Onder meer vanuit de motivatie om
het fragmentarisch gedocumenteerd 'stadsverhaal' verder invulling
te geven, focust de collectievorming niet enkel op de publieke archieven,
maar evenzeer op archieven van personen, families en verenigingen.
Zoals in de meeste stadsarchieven blijven de private archieven in
het geheel van de bestanden ook hier een wat minder zichtbare categorie.
Via registratie in Archiefbank wil het Stadsarchief Oostende dit
archivalisch patrimonium meer bekendheid geven.
Watertoren wordt archieftoren
De website biedt voorts een overzicht van de (publieks)werking
van het stadsarchief. Daarin onder meer de rubriek Archief
Actueel, waarin thema’s, gebeurtenissen of projecten
van vandaag in een historisch kader worden geplaatst. Ruim 13.700
prentbriefkaarten, glasnegatieven, prenten, tekeningen
en foto’s zijn raadpleegbaar op
Beeldbank Oostende. Om op de hoogte te blijven van het reilen
en zeilen van het archief kan u inschrijven op de Archiefbrief
Oostende. Op die manier kunt u onder meer het project om
het stadsarchief definitief te huisvesten op de site in en rond
de beschermde oude watertoren aan de Mercatorlaan op de voet volgen.
Bron: Vermaut, C.: Archiefgids. Een overzicht van bronnen
van en over Oostende, Oostende, 1998.
http://archief.oostende.be
bekijk alle edities
omhoog
