Het archief van de zusters van Onze-Lieve-Vrouw Presentatie
van Beveren werd onlangs ontsloten. Het bevat verrassend
veel stukken uit de tijd van de stichteres Anne Piers
(1664-1751) en geeft voorts een totaalbeeld van drie eeuwen maatschappelijk
engagement van deze congregatie.
Anne-Françoise Piers, dochter van de adellijke burgemeester
van Beveren, zet zich vanaf het einde van de 17de eeuw samen met
enkele gelijkgezinde vrome vrouwen in voor het lot van arme schoolkinderen
en wezen. Ze richten een armenschool en een weeshuis op. Die vinden
in 1723 een onderkomen in het kasteelcomplex van het Hof
ter Welle, gelegen even buiten de dorpskom van Beveren.
Naar deze plek worden Anne Piers en haar volgelingen de
zusters van het Geestelijk Hof genoemd, ook al worden ze
in 1727 officieel erkend als de Zusters van Onze-Lieve-Vrouw
Presentatie.
Het archief bewaart een reeks stukken over Anne Piers. Ze werpen
een licht op haar familiale achtergrond, haar geprivilegieerde contacten
met wereldlijke en kerkelijke gezagsdragers en haar talenten als
beheerder van een belangrijk financieel en onroerend patrimonium.
De archiefbescheiden geven op die manier ook een uniek beeld van
het ontstaan en de ontwikkeling van een 18de-eeuwse zustergemeenschap.
Alleen de spirituele aspecten zijn wat onderbelicht. Ook over het
wedervaren van de Beverse zusters tijdens het Franse en Hollandse
bewind zijn documenten aanwezig.
In de 19de en 20ste eeuw maakt de congregatie een succesvolle expansie
door. Trouw aan het basischarisma en de sociale bekommernis van
hun stichteres, breiden de zusters hun apostolaatsactiviteiten verder
uit. Naast de taken in de school en het weeshuis van het Geestelijk
Hof ontplooien ze talrijke nieuwe initiatieven. In 1875 opent in
Zandbergen het eerste bijhuis. Andere stichtingen,
vaak verbonden aan lokale scholen, volgen in Oudegem
(1879), Appels (1900), Waarbeke
(1909) en Nieuwenhove (1930). Rond het midden van
de jaren 1930 gaan de zusters ook in Congo aan
de slag. In Beveren zelf kopen ze in 1881 het voormalige klooster
van de Wilhelmieten in de Kloosterstraat. Dit zogenaamde Nieuw
Geestelijk Hof groeit in de loop van de 20ste eeuw uit
tot een bekende onderwijsinstelling met een waaier aan studierichtingen.
Het congregatiearchief bevat talrijke stukken over de stichting,
het bestuur en het beheer van de scholen in Beveren en de bijhuizen.
Van het dagelijkse school- en internaatsleven zijn vele papieren
getuigen bewaard. Hoewel het archief vooral stukken bevat over de
maatschappelijke activiteiten en realisaties van de congregatie,
is het ook mogelijk om op basis van het bestand een relatief volledig
beeld te schetsen van de historische ontwikkeling van de zustergemeenschap.
Zo biedt het archief interessante bronnen voor het onderzoek van
het 19de- en 20ste-eeuwse geloofs- en gemeenschapsleven van de zusters.
Het archief is in 2005-2007 door de zusters zelf, in samenwerking
met het Forum voor Kerkelijke Archieven Vlaanderen
(FoKAV), ontsloten. Het wordt bewaard op de zetel van de congregatie
en is enkel raadpleegbaar na afspraak met de algemeen overste.
archief: Archief van de Congregatie van de Zusters van O.-L.-Vrouw Presentatie, Beveren. (17de eeuw) ; 1720-2005
bekijk alle edities
omhoog
