Waaraan gaf een familie die het kon betalen zoal geld uit in de
zeventiende eeuw? Aan de "wekelijkse messe", zo blijkt,
en aan "ziepe", "suker", "diversche dingen
voor den stael", of gewoon aan "de man in de herberge"...
Je vindt het allemaal terug in de vijf huishoudjournalen van gravin
Livina Maria de Beer. De journalen, die bewaard worden in het familiearchief
Bergeyck in Beveren, vormden de belangrijkste bron voor de thesis
van Koen De Vlieger-De Wilde over adellijke levensstijl. Zijn studie
werd bekroond met de Vlaamse scriptieprijs van het Fonds Pascal
Decroos (Koen De Vlieger-De Wilde, Adellijke levensstijl:
dienstpersoneel, consumptie en materiële leefwereld van Jan
van Brouchoven en Maria Livina de Beer, graaf en gravin van Bergeyck
(ca. 1685-1740), licentiaatsverhandeling K.U.Leuven, 2003).
Het archief Bergeyck wordt bewaard op kasteel Cortewalle in Beveren-Waas,
dat vandaag de dag eigendom is van de gemeente Beveren, en onder
meer gebruikt wordt voor trouwplechtigheden en dergelijke. Vooraleer
de gemeente het gebouw aankocht in 1966 behoorde het toe aan de
familie de Brouchoven de Bergeyck. Als gevolg van een bruikleenovereenkomst
met het gemeentebestuur van Beveren in 2000 wordt het grootste gedeelte
van het archief opnieuw op het voorouderlijk kasteel bewaard. Het
wordt er geordend, geïnventariseerd en opengesteld voor wetenschappelijk
onderzoek.
Vroeger, sinds 1671 - het jaar van aankoop van het kasteel Cortewalle
door de Antwerpse familie Goubau - bevond het archief van de familie
de Brouchoven graven de Bergeyck (1350-1950) zich reeds eerder hier.
Bij het overlijden in 1960 van gravin Josephina Maria Cornet d’Elzius
de Peissant, weduwe van graaf Charles de Brouchoven de Bergeyck,
werd het uitgebreid familiearchief verspreid onder enkele familieleden.
Na hun overlijden werden de documenten verder verdeeld onder hun
erfgenamen, zodat het archief zeer versnipperd raakte. In 1999 nam
de Familievereniging de Brouchoven de Bergeyck vzw de beslissing
de inmiddels verspreide bescheiden zo goed als mogelijk te herenigen.
De dertig strekkende meter archiefmateriaal bevatten stukken van
persoonlijke aard en betreffende het goederenbeheer afkomstig van
de familie de Brouchoven de Bergeyck en van vier andere hoofdfamilies,
Goubau, Bouwens, Helman en de Visscher de Celles. Daarnaast vinden
we ook bescheiden van verwante families zoals Stalins, Van den Greyn,
(Van) Winterbeeck, Dormer, Van den Broeck en Gerardi.
Sommige archiefvormers waren actief in het Antwerpse handelsmilieu
en de stadsmagistraatuur, anderen maakten politieke, militaire en
diplomatieke carrière op (inter)nationaal niveau. Het goederenbeheer
speelde zich af over het graafschap Vlaanderen en het hertogdom
Brabant.
Het archief is interessant voor de politieke, sociaal-economische
en culturele geschiedenis van streek en land (bv. levensstijl van
adel en hogere burgerij, handelsmechanismen, prijzen en lonen, sociale
en economische netwerken, bestuur en beheer van heerlijkheden en
polders, positie van de vrouw, ...).
Het archief is raadpleegbaar in de leeszaal van het Archief de
Bergeyck in het kasteel Cortewalle na telefonische of elektronische
afspraak (tel. 03 775 70 40, e-mail tervesten@beveren.be).
Archief van familie de Brouchoven graven de
Bergeyck, 1350-1950, 30 m
Beveren-Waas, Kasteel Cortewalle