Het is één van de klassiekers uit de socialistische
geschiedenis, die op ruime schaal werd verspreid. De algemene verontwaardiging
over de vervolging van vakbondssecretaris Joseph Coole (1878-1940)
werd onder meer op die manier gemanifesteerd.
Coole had in 1907 een artikel gepubliceerd in Vooruit over de erbarmelijke
arbeidsomstandigheden bij de textielfabriek De Kien in Kortrijk.
De Kien legde klacht neer en Coole werd veroordeeld tot zes maanden
gevangenisstraf. Hij zat die uit van maart tot september 1909. Zijn
vrijlating groeide uit tot een volksfeest... de jonge Belgische
Werkliedenpartij (BWP) had er een martelaar bij.
Joseph Coole werd één van de leidinggevende figuren
van de socialistische beweging in het Kortrijkse. Hij was jarenlang
secretaris en later voorzitter van de Federatie van Vakbonden van
Midden- en Zuid-West-Vlaanderen en was naast gemeenteraadslid (1921)
ook senator vanaf 1929.
Over zijn syndicale en politieke activiteiten vinden we sporen
terug in het archief van de socialistische beweging van Kortrijk.
Het stukje persoonlijk archief dat jarenlang bewaard werd door de
familie, en in mei 1991 naar Amsab-ISG werd gebracht door historica
Nicole Deryckere, vertelt heel wat meer over de figuur Joseph Coole.
Het bevat zijn briefwisseling over de jaren 1907-1910, met brieven
van de Dienst Arbeidsinspectie, bewijsmateriaal in verband met de
werkomstandigheden bij De Kien, brieven van zijn advocaat Constant
Heynderyck uit Gent en de processen-verbaal met zijn veroordeling.
Tijdens het half jaar achter de tralies onderhield hij regelmatige
contacten met familieleden en vrienden (waaronder volksvertegenwoordiger
August Debunne), evenals met een wijd spectrum van socialistische
organisaties die hem in die moeilijke periode moreel steunden.
Een nog indringender beeld van zijn persoon krijgen we via zijn
literaire produktie: liedteksten en gedichten uit de periode 1917-1930.
Vol ironie en volkse humor (Tentoonstelling van ratten in
't liberaal fabriek te Eeklo) of diepe emoties (Het
weezenkind van den soldaat), maar meestal combattief (Strijdlied
van stakers van mijnheer Libeer te Meulebeke).
BE/AMSAB/134
Archief van Joseph Coole, 1907-1974, 0,11 m
Gent, Amsab-Instituut voor Sociale Geschiedenis
bekijk alle edities
omhoog
